दास पन्नालाल
२० असोज , बारा—- देशमा परेको तीन दिनदेखिको अविरल वर्षाको कारणले मधेशको जनजीवन अस्तव्यस्त बनेको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले गरेको पुर्वानुमान १७- देखि २० गते सम्मको भारि वर्षाको असर देशभर रहयो। देश भरि ५६ जनाले बाढी पहिरोमा परि जयान गुमाई सकेको अवस्था छ भन्ने वेपाताको आंकडा पनि बढ्दै गएको छ।
बारा:
बारा पनि अक्षुण रहेन। बाली नाली र नदिका किनारका बस्ति डुबान परि केहि घर क्षति भएको छ। जिल्लामा पसाहा खोला, थलही, बंगरी , दुधौरा, तियर , जमुनी, अडुवा खोलमा ठुलो बाढी आएको आयो पानी रोकिएपछि पानीको सतह कम हुने क्रममा छ। यसैगरि पर्साको तिलावे , रौतहटको लाल बकैया, बागमतिमा आएको बाढीले आसपास क्षेत्रमा जनजिवन कष्टकर बनायो।
ामा 
कलैया विधुत प्रधिकरण केन्द्रको सव स्टेशनमा पानी भरेपछि अस्ति राति देखि हिजो दिनभर विधुत सेवा यस केन्द्र् प्रवाह हुने कलैया उपमहानगरपालिका, महागढीमाई नगरपालिका सिम्रौनगढ नगरपालिका, पचरौता नगरपालिका , सुवर्ण गाँउपालिका देवताल गाँपालिका लगायत दक्षिणि बेल्टमा विधुत सेवा अवरुद्ध रहयो।
लामो समय ईन्भर्टरले थेग्न नसकि मोबाईल चार्ज गर्न पनि समस्याले आधुुनिक युगमा सम्पर्क विहिनको अवस्था सँगै अन्धकारमय अवस्था रहयो। के गावँ के सहर चारैतिर वर्षाले खोला नदिनाला पानीले भरिभराउ ठुलो बाढीले अस्तव्यस्त रहयो।
अवरुद्ध विधुत सेवा सुचारु गर्न प्रधिकरण , पालिकाका बारुण यन्त्र , जेसिबी, नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी , सस्त्र प्रहरी, नगरप्रहरी सहित स्थानियको कठिन प्रयासपछि तत्काल पानीको निकास गरेपछि मात्रै आईतवार राति देखि वति बलेको छ।
विधुत आपुर्ति बन्द भएछि खानेपानी संस्थानले पनि वितरण गर्देै आएको खाने पानी अवरुद्ध भयो। जेनरेटरले धान्ने सम्भव नभएपछि हात उठाएका कारण खानेपानीको लागि खैलाबैला मचेको थियो।
त्यसैगरि एक दुधौरा खोलामा एक जना १८ वर्षिय प्रसौनी गाँपालिका -२ का विकि गोसाईँ वेपाता भएको छ।
अन्य जिल्लामा सयौँ घर डुबानमा परेको छ । सयौँ घरपरिवार विस्थापित भएका छन्। दर्जनौं मानिसलाई प्रहरीले उद्धार गरेको छ । सबभन्दा बढी प्रभावित महोत्तरी र सर्लाही छ ।
चट्याङ लागेर तीनजनाको मृत्यु भएको छ । तीन जनाको बेवारिसे शव फेला परेको छ । दुईजना बेपत्ता भएका छन् ।
रौतहट:
रौतहटमा तीनजनाको मृत्यु भएको छ । रौतहट, सर्लाही र धनुषामा १-१ जनाको शव फेला परेको मधेश प्रदेशका प्रहरी प्रमुख एआइजी उमासिंह चतुर्वेदीले जानकारी दिए । बारा र रौतहटमा १-१ जना बेपत्ता भएका छन् ।
यस्तै सबभन्दा जोखिममा रहेको सप्तकोशी नदीको कोशी ब्यारेजको तीनै सुरक्षा निकायका मधेश प्रदेश प्रमुखहरूले निरीक्षण गरेका छन् । समन्वय गरेर काम गरिरहेको एआइजी चतुर्वेदीले बताए ।
डुबानमा परेका नागरिकहरूको उद्धारमा तीनवटै सुरक्षा निकाय खटिएका छन् । जसको कारणले मानवीय क्षति कम भएको छ ।
महोत्तरीमा पाँच पालिका जलमग्न:
महोत्तरीमा रातु नदीमा आएको बाढीले बाँध भत्काए बस्ती पस्दा पाँचवटा पालिकाको अधिकांश भाग जलमग्न बनेको छ ।
महोत्तरी गाउँपालिका, बलवा नगरपालिका, जलेश्वर नगरपालिका, मनरा सिसवा नगरपालिका र एकडाँडा गाउँपालिका जलमग्न बनेको छ ।
जलेश्वर कारागरमा समेत पानी जम्दा कैदीबन्दीलाई माथिल्लो तलामा सारिएको छ ।
भंगहा नगरपालिका, बलवा नगरपालिका, औरही नगरपालिका र बर्दिबास नगरपालिकाका २२ घरपरिवारका १२२ जनालाई उद्धार गरिएको महोत्तरीका प्रहरी प्रवक्ता डीएसपी शैलेन्द्र भट्टले जानकारी दिए । उत्तरमा अहिलेसम्म मानवीय क्षति भएको छैन ।
सर्लाहीमा डुबानले १६१९ घरपरिवार विस्थापित:
सर्लाहीमा १ हजार ६ सय १९ घर धुरी डुबानमा परेर विस्थापित भएका छन् । उनीहरु सुरक्षित स्थानमा बसेको सर्लाहीका प्रहरी प्रवक्ता डिएसपी सरोज राईले जानकारी दिए।
उनका अनुसार चक्रघट्टा गाउँपालिका १ पडरियाका २० वटा कच्चीघर पूर्ण रुपमा क्षति भएका छन् । डुबान र बाढीमा फसेका १९ जनाको उद्धार गरिएको डिएसपी राईले बताए ।
हुलाकी सडकको कौडेना गाउँपालिका -३ सडक खण्डको १५० मिटर बाटो लखनदेही खोलाले कटान गरेको छ ।
स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूसँग समन्वय गरी मर्मत संहारको काम चलिरहेको प्रहरीले जनाएको छ।
सप्तरीमा ८१६ जना विस्थापित:
सप्तरीमा डुबानमा परेका १४२ घरपिरवारका ८१६ जना विस्थापित भएका छन् ।
सप्तकोसी नगरपालिका-६ त्रियुगा नदी कारण डुबानमा परेको छ । डाक्नेश्वरी नगरपालिका-९ का १५ घर, हनुमान नगर कंकालिनी नगरपालिका- १२ का ४० घर र वडा नम्बर ६ का ११ घर डुबानमा परेका छन् ।
यस्तै राजगढ गाउँपालिका-१, तिलाठी कोडीलाडी गाउँपालिका-४ का १५ घर डुबानमा परेको सप्तरीका प्रहरी प्रवक्ता डिएसपी डम्बरबहादुर पुरीले जानकारी दिए ।
उनका अनुसार बाढी र डुबानमा फसेका ८० जनाको उद्धार गरिएको छ । सप्तरीमा ६६१ प्रहरी नेपाल प्रहरी खटेका छन् । मानवीय क्षति भने भएको छैन ।
पर्सामा ३९ जनाको उद्धार
अविरल वर्षाले वर्षामा खासै ठूलो क्षति भएको छैन । यद्यपि वीरगन्ज महानगरपालिकामा- ११ मा डुबानमा परेको दलित बस्तीबाट ९ घरपरिवारका ३६ जनालाई उद्धार गरिएको छ । उनीहरुलाई सुरक्षित स्थलमा राखिएको पर्साका प्रहरी प्रवक्ता डीएसपी किशोर लम्सालले जानकारी दिए।
सोही वडामा रहेको माइती नेपालको सेफहाउसबाट ३ जनालाई अन्यत्र सारिएको छ । अन्य कुनै मानवीय क्षति भने भएको छैन ।
रौतहटमा चारजनाको मृत्यु, एक बेपत्ता:
मधेशमा अविरल वर्षा र विपदबाट रौतटमा सबभन्दा बढी मानवीय क्षति भएको छ । शनिबार मात्रै चट्याङबाट तीनजनाको मृत्यु भएको छ । एकजाको बेवारिसे शव फेला परेको छ भने एकजना बेपत्ता छन् ।
शनिबार चट्याङ लागेर ईशनाथ नगरपालिका-८ मनसरीका ४५ वर्षीय शेख जमरुल, कटहरिया नगरपालिका २ हथियायीका १६ वर्षीय शेराज लहेरी र नवीन यादवको मृत्यु भएको रौतहटका प्रहरी प्रवक्ता डिएसपी राजु कार्कीले जानकारी दिए ।
लालबकैया नदीको बाँध नजिक टाउको नभएको अन्दाजी ३०/३५ वर्षीया महिलाको शव फेला परेको छ । यस्तै बागमती नदीमा दाउरा टिप्ने क्रममा माधवनारायण नगरपालिका – ८ कि ७५ वर्षीया पन्मा देवीको डुबेर मृत्यु भएको छ । यस्तै दर्जनौं घरहरू डुबानमा परेका छन् ।
धनुषा र सिराहामा समेत केही बस्तीहरू डुबानमा छन् । धनुषाको जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकासहित विभिन्न गाउँमा घरहरू डुबानमा परेका छन् ।
बारामा समान्य मात्र क्षति पुगेको बारा प्रहरीले जनाएको छ । सिराहामा फाट्टफुट्ट घरहरू डुबानमा परेको सिराहाका प्रहरी उपरीक्षक एसपी अनन्तराम शर्माले बताए ।
तथ्याङ्क सङ्कलनको काम भइरहेको उनको भनाइ छ । वर्षा र डुबानले केही ठाउँमा पोलहरू ढल्दा विद्युत सेवा अवरुद्ध भएको छ।
तीनवटै सुरक्षा निकाय नागरिकको राहत र उद्धारमा खटिएका छन् ।
सशस्त्र प्रहरीले मधेस प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा बाढी र डुबानमा फसेका १८० जना भन्दा बढीलाई उद्धार गरेको सशस्त्र प्रहरीका मधेश प्रदेश प्रहरी प्रवक्ता एसएसपी अशोक बमले जानकारी दिए।
