दास पन्नालाल
८ कार्तिक, बारा– कम्युनिष्ट नेता हरिहर यादवको सम्झनामा कचोर्वा आज श्रद्धाञ्जली सभाको आयोजना गरि श्रद्धाञ्जली दिईएको छ।
सिम्रौनगढ नगरपालिकाको कचोर्वा गाउँ स्थित बजारमा अवस्थित उनको सलिकमा विभिन्न पार्टी सम्बद्ध नेता कार्यकर्ता सुवेक्षुक लगायत स्थानीय बासीले फुलमाला चढाइ श्रद्धाासुमन अर्पण गरेका हुन्।
नेकपा माओवादीका स्थानीय युवा नेता भोगेन्द्र यादवको अध्यक्षतामा भएको सो सभामा युवा नेता नागेन्द्र यायव, रामेश्वर यादव , रामबाबु यादव वाडा नं -९ का वडाअध्यक्ष राम एकवाल लगायतकाले उनको योगदानको बारेमा चर्चा गरका थिए ।
सोही प्रसङ्गमा स्व यादवको जिवनी र योग्दानको बारेमा भाषा आयोगका आध्यक्ष स्थानीय गोपाल ठकुरले तयार पारेका उनको जिवनीको बारेमा छोटो जानकारी दिईएको थियो।
राजा महेन्द्रले २०१७ सालमा दलहरूमा प्रतिबन्ध लगाएपछि जनकवि हरिहर यादव भारतमा निर्वासनमा रहनुभएको रहेछ । त्यो कुरा सत्य पनि थियो।
समय बित्दै गयो । म म्याट्रिक पास गरेर आफ्नै विद्यालय — श्री जय किसान माध्यमिक विद्यालय, धरहरी (रौतहट) — मा प्रशासनिक सहायकको रूपमा काम गर्न थालेँ र गृहस्थ जीवनमा प्रवेश गरेँ ।
त्यसैबेला तत्कालीन पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शेख जुल्फिकार अली भुट्टो लाई सैनिक शासक जियाउल हक ले फाँसी दिएको घटनाको विरोधमा नेपालमा विद्यार्थी आन्दोलन चर्कियो । त्यसकै फलस्वरूप राजा वीरेन्द्रले २०३६ साल जेठ १० गते सुधारसहितको निर्दलीय पंचायती व्यवस्था वा बहुदलीय व्यवस्थामध्ये एक रोज्ने जनमत संग्रह गर्ने घोषणा गर्नुपर्यो
उहाँको जन्ममिति सटीक छैन । १९९० सालको भूकम्प आफैंले अनुभव गरेको भन्नुहुन्थ्यो, त्यस आधारमा उहाँको जन्म १९८५ सालतिर भएको अनुमान छ । उहाँ तत्कालीन पटवारी लालबहादुर राय यादव का कान्छा छोरा हुनुहुन्थ्यो । थियो — “संसारमा श्रम गर्ने, भोकाउने, उघ्र्याउने मानिसहरू सधैं दुःखी किन ? भगवानले तिनीहरूको आवाज किन नसुन्ने ?”
२००७ सालको क्रान्तिमा उहाँ सक्रिय सहभागी हुनुभयो । कचोर्वा प्रहरी चौकीमाथिको कब्जा पनि उनकै नेतृत्वमा भएको भनाइ छ । प्रजातन्त्रको घोषणा भएपछि पनि राजशाहीप्रति असन्तुष्ट रहनुभयो ।
२००८ सालमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका नेतासँग भेट गरी पार्टीमा प्रवेश गर्नुभयो । त्यसपछि अखिल नेपाल किसान संघ मार्फत किसान आन्दोलनमा नेतृत्व लिनुभयो । २००९, २०११ र २०१३ सालका बारा–रौतहट क्षेत्रका किसान आन्दोलनमा अग्रणी भूमिकामा रहनुभयो र दुई वर्ष जेलसमेत खानुभयो ।
२०१७ सालपछि निर्वासन र भूमिगत जीवन बिताउँदै उहाँ अखिल नेपाल किसान संघका केन्द्रीय अध्यक्ष तथा नेकपा (माले) र नेकपा एकीकरणपछि बनेको नेकपा (एमाले) का पहिलो केन्द्रीय संयोजन समितिका सदस्य पनि हुनुभयो ।
तर २०४८ सालको संसदीय निर्वाचनमा उम्मेदवार नबनाइएपछि नेकपा (एमाले) छाडेर नेकपा (संयुक्त मार्क्सवादी) मा जानुभयो । अन्ततः २०६१ साल कात्तिक ८ गते उनको निधन भयो ।
आज पनि मधेसमा जन्मिएर वर्ग–संघर्षको बाटो समातेका हरिहर यादवजस्ता व्यक्तिहरूको योगदान कम्युनिस्ट इतिहासमा ओझेलमा पारिएको छ । समावेशी र समानुपातिक प्रतिनिधित्वको कुरा सबैले गर्ने तर व्यवहारमा मधेसी, श्रमिक र किसानका आवाजलाई बेवास्ता गर्ने प्रवृत्ति अझै छ ।
कम्युनिस्ट पार्टीहरूमा नेतृत्व विकासको अवसर सबै समुदायलाई समान रूपमा दिइएको भए मधेसमा पनि कम्युनिस्ट आन्दोलन बलियो हुन्थ्यो । अब साम्प्रदायिक सोच र छद्म राष्ट्रवादका पर्दामुनि सत्य लुकाउन सकिँदैन ।
